06.23.2024

Kolombiya’dan işgalci İsrail’in soykırım davasına müdahil olma talebi

Filistin’de 30 binden fazla masum sivili katleden İsrail’e karşı Güney Afrika tarafından açılan ‘soykırım’ davası için Uluslararası Adalet Divanı’na talepte bulunan Kolombiya’nın, davaya müdahil olmak istediği bildirildi.

Uluslararası Adalet Divanı’ndan (UAD) yapılan açıklamada, Kolombiya’nın, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi çerçevesinde İsrail’e açtığı davaya katılma talebinde bulunduğu bildirildi.

Açıklamada, Kolombiya’nın müdahillik talebinin, UAD’deki bir uyuşmazlığın, üçüncü bir devletin “uyuşmazlık konusu sözleşmenin yorumuna ilişkin beyanda bulunma” hakkı veren Divan Statüsü’nün 63. Maddesi’ne dayandığı belirtildi.

NİKARAGUA DA TALEP ETMİŞTİ
Kolombiya’nın, “Soykırım Sözleşmesi’ne taraf Devletlerin soykırımın önlenmesi, engellenmesi ve cezalandırılmasına katkıda bulunmak için ellerinden gelen her şeyi yapmaları gerektiği inancıyla ve bu nedenle, Sözleşme’ye Taraf herhangi bir Devletin, Sözleşme’de yer alan yükümlülüklere uymaması nedeniyle sorumluluğunun tespit edilmesinde Mahkeme’ye yardımcı olmak” gerekçesiyle başvuruda bulunduğu ifade edildi.

Divan, İç Tüzüğü’nün 83. Maddesi uyarınca, Güney Afrika ve İsrail’i, Kolombiya’nın müdahale beyanına ilişkin yazılı görüşlerini sunmaya davet ettiğini aktardı. Daha önce Nikaragua’nın, Divan Şartı’nın 62. Maddesi uyarınca müdahillik talebinde bulunduğu açılanmıştı.

SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Devletler, UAD nezdinde açılmış bir davaya, 2 madde üzerinden müdahil olabiliyor. Bunların birincisi; Divan Şartı’nın 62. Maddesi uyarınca “Bir devlet, davadaki karardan etkilenebilecek hukuki nitelikte bir çıkarı olduğunu düşünürse mahkemeden müdahil olmasına izin verilmesini talep edebilir” hükmüne dayanıyor.

UAD, 62. Madde kapsamındaki müdahilliklerde, müdahil devletlere uyuşmazlığın esasına ilişkin somut olayla ilgili yorumda bulunma, duruşmalara katılma, yazılı beyanlarda ve taleplerde bulunma gibi yetkiler vermektedir.

İkinci olarak; Divan Şartı’nın 63. Maddesi uyarınca yapılacak müdahillik talebinde de uyuşmazlık konusu somut olaydan ziyade, uyuşmazlık konusu olan sözleşmenin nasıl yorumlanması gerektiğine ilişkin genel beyanda bulunma imkanı getiriliyor. UAD Statüsü uyarınca eğer bir devlet müdahillik hakkını kullanırsa, Divan’ın o davanın kararında yaptığı yorum bu Devlet için de aynı derecede bağlayıcı olacaktır.